Mark de Koning is organisatieadviseur en tekenaar. Hij weet situaties snel en treffend uit te beelden. Belangstelling? Neem contact op via:

dekoning@organisatiecreativiteit.nl

Relatie met logica

Diagnosemethodieken

Conflicten

Voorbeeld van mijn aanpak

Relatie met logica

Vanuit de logica van lef richt een diagnose zich op de vragen: Welke logica wordt hier gevolgd. Hoe ziet het model van de ontwikkeling van de capaciteiten van de organisatie er uit in deze organisatie? En vervolgens: Hoe kan die logica zich verder ontwikkelen, zodat handelingsvermogen en leervermogen van de organisatie groter worden?

De principes van de logica van lef hebben gevolgen voor de manier van diagnose stellen:

• Het kost tijd om de gelaagdheid van een organisatie te leren kennen
          >>  een snelle eerste diagnose is niet voldoende

• De verschillende werkelijkheidsmodellen kunnen alleen zichtbaar gemaakt worden als je vanuit meerdere invalshoeken kijkt
          >>  meerdere diagnosemethodieken toepassen

• Werkelijkheidsmodellen komen voort uit zowel natuurlijk systeem als sociaal systeem als communicatief systeem
          >>  zoveel mogelijk mensen uit de organisatie en de context er bij betrekken
          >>  nagaan in welk systeem een werkelijkheidsmodel speelt

• Geen uitspraak doen over de waarheid of de werkelijkheid, want in een organisatie bestaan meerdere werkelijkheden
          >>  spreek je alleen uit over wat je waarneemt en wat je er bij voelt

Diagnosemethodieken

Om verenging te voorkomen maak ik gebruik van meerdere diagnosemethodieken, onder meer:

• Causal Loop Diagrams maken: ordenen en structureren van variabelen en hun samenhang

• Group Model Building: CLD's maken met een groep mensen (VENNIX). Werkwijze en gebruik: zie 

• Naturalistic Inquiry: brengt complexe causaliteiten en betekenis in beeld (ERLANDSON, GUBA & LINCOLN)

• Soft System Methodology: zichtbaar maken van verschillende werkelijkheidsbeelden (SENGE, CHECKLAND, VAN DER HEIJDEN)

• Strategische Conversatie: wat betekent kwaliteit in deze organisatie, waar blijkt dat uit?

Cartoon: Mark de Koning

Conflicten

De manier waarop een conflict gezien wordt geeft een beeld van het systeem waarin het zich afspeelt:

• Natuurlijk systeem (angst, ruzie, vervreemding)

• Sociaal systeem (juridische conflicten, onrechtvaardigheid, boosheid, demonstratie, protest)

• Communicatief systeem (mislukte communicatie, zelfontkenning, depressiviteit, verdriet, destructief gedrag)

Anekdotes, moppen, cartoons zijn symbolen van logische conflicten. Het zijn manieren om werkelijkheidsmodellen zichtbaar en bespreekbaar te maken. Vraag ernaar. Kijk welke symbolen gebruikt worden: wat betekenen ze volgens jou en volgens betrokkenen?

Mogen er fouten gemaakt worden in de organisatie? Hoe wordt geleerd van fouten? Wordt er geëxperimenteerd?

Voorbeeld van mijn aanpak

Een voorbeeld van stappen bij diagnose, niet noodzakelijk in deze volgorde, soms met herhalingen:

1. Intakegesprek: wat is het probleem, de kwestie. Wanneer vindt men dat het goed gaat met de organisatie, waaraan kan je dat merken. Zijn mijn waarnemingen in overeenstemming met de antwoorden, wat zegt mijn gevoel hierover? Waar komt dat gevoel vandaan? Bij het intakegesprek een doorlichting afspreken van enkele dagen.

2. Deskresearch: rijkdom aan informatie verzamelen, taal van de klant op papier leren kennen, context leren kennen. Wat is het primaire proces, waar wordt geld mee verdiend, waar wordt waarde toegevoegd?

3. Welke ontwikkelingen spelen in de context en binnen de organisatie

4. Tijdens de doorlichting er naar streven om een zo groot mogelijk deel van de organisatie (en liefst ook klanten) er bij te betrekken, in gesprekken of werkbijeenkomsten. In ieder geval vertegenwoordigers van alle "geledingen".

5. Wie zegt wat waarover, hoe doen ze het hier.

6. De bevindingen uit de doorlichting bespreken, het vervolg bespreken en liefst op uurbasis met globale raming aanbieden. Dit maakt bijstelling gaandeweg makkelijker.

7. Voor de gesprekken/acties/werkbijeenkomsten maak ik wel een draaiboek, zorgvuldig voorbereid. Vervolgens bijstelling op grond van het hier en nu in de uitvoering, met zoveel improvisatie als nodig is. 

8. Regelmatig de voortgang evalueren met de opdrachtgever.

naar design