home  •  logica  •  werkboek  •  diensten  •  infobronnen   

Het communicatief vermogen van dieren is beperkter dan dat van mensen. Daarom is een dier veel minder in staat om het leven te sturen volgens zijn wil.

CORNELIS ontkent het aangeboren zijn van karakter. Mijn ervaring is dat kinderen al voor hun geboorte hun karakter uiten.

Zoogdieren hebben allemaal karakter, dat zie ik aan mijn katten en hoor ik van hondenbezitters. Ik betwijfel of CORNELIS zelf huisdieren had. 

Ik zie karakter als de hardware die je meekrijgt. De software wordt er later opgezet en geleidelijk aan leer je die kiezen en gebruiken voor je eigen doelen. 

De basis van de logica van lef, discipline en communicatie

Deze theorie is met name gebaseerd op de kennistheorie van de Logica van het gevoel van ARNOLD CORNELIS (1993). Aanpassingen en uitbreidingen komen voort uit:

• de systeemtheorie zoals verwoord door CHECKLAND, SENGE, VENNIX

• autopoiese en evolutie van systemen zoals verwoord op het Principia Cyberneticaweb, en door DE ZEEUW, MATURANA & VARELA

• geheugenvorming en betekenisgeving door WEICK

Beschrijving 

De manier waarop mensen hun wereld ordenen, wat logisch gevonden wordt, hoe ze hun identiteit ontwikkelen, wordt gestuurd door de eigen ontwikkelingsdrang en de meegekregen capaciteiten. Dit noem ik het natuurlijk systeem. Aanname is dat elk levend systeem wil groeien, zich wil ontplooien. Je leert wie je bent in je familie of organisatie in het natuurlijk systeem. Het geheugen van het natuurlijk systeem is voor een belangrijk deel onbewust, maar uit zich in symbolen, mythen, verhalen, rituelen.

De identiteitsontwikkeling wordt bijgestuurd door de regels, normen en structuren van de maatschappij of organisatie waarvan je deel uitmaakt samen met andere mensen. De regels, normen en structuren vormen het sociale systeem. In het sociale systeem leer je je aanpassen. Het geheugen in het sociale systeem is vastgelegd in regels, procedures, organisatiestructuren, rangen en dergelijke.

Zo ontwikkelt elk organisme, elke organisatie, zijn eigen "logica": een set van werkelijkheidsbeelden,  modellen voor wat logisch is. Deze modellen worden opgeslagen in het geheugen.

De ontwikkeling van capaciteiten en het handelingsvermogen bereiken op een gegeven moment hun grenzen. Veranderingen in de omgeving kunnen nieuwe activiteiten vragen, die voor de organisatie op dat moment niet bedacht kunnen worden, omdat ze niet logisch zijn, niet passen in de werkelijkheidsmodellen. Hoe sterker de omgeving verandert, hoe groter de noodzaak voor nieuwe acties. Hiervoor moet het handelingsrepertoire uitgebreid worden. Daarvoor is echter een herziening nodig van de regels, normen en structuren uit het sociale systeem, getoetst aan de persoonlijke ontwikkeling en waarden van het natuurlijk systeem. Deze toetsing kan alleen plaatsvinden in communicatie met anderen, waarin de bestaande werkelijkheidsmodellen bewust gemaakt worden en besproken. Pas dan kunnen nieuwe werkelijkheidsmodellen ontstaan. Als wordt overgaan tot het toetsen van de sturing door de ontwikkelingsdrang van het natuurlijk systeem en de rechtvaardigheidsdrang van het sociaalsysteem dan ontstaat er een nieuwe laag, het systeem van de communicatieve zelfsturing. Het geheugen bestaat hier uit de bedoelingen van een mens of organisatie: wat wil je leren, waar kiest een organisatie voor als ontwikkelingsrichting.

De ontwikkeling van capaciteiten kent dus een dubbele sturing van twee systemen, die geïntegreerd kan worden door een derde systeem. Zo kan elke identiteit drie lagen ontwikkelen: natuurlijk systeem, sociaal systeem en systeem van communicatieve zelfsturing.

Een cruciaal punt in dit model is dat de ene laag niet belangrijker is dan de andere. Voor een volledige en doorgaande ontwikkeling kan je geen van de drie lagen missen. Het ene systeem bouwt voort op het andere.

vervolg: model voor ontwikkeling van organisaties